“Made in Europe” ve Türkiye

Avrupa Komisyonu’nun (Komisyon) Mart 2026’da teklif ettiği Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act, IAA), Avrupa Birliği’nde (AB) kamu alımlarını ve kamu desteklerini Avrupa’da üretilmiş ürünlere yönlendiren bir “Made in Europe” ölçütü öngörmektedir.

Avrupa Komisyonu’nun (Komisyon) Mart 2026’da teklif ettiği Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act, IAA), Avrupa Birliği’nde (AB) kamu alımlarını ve kamu desteklerini Avrupa’da üretilmiş ürünlere yönlendiren bir “Made in Europe” ölçütü öngörmektedir. Komisyon teklifi, AB ile gümrük birliği bulunan ülkelerden gelen içeriği belirli koşullarla Birlik menşeine eşdeğer saymaktadır. Fransa ile Almanya’nın 15-16 Ekim 2026’da vardığı otomotiv uzlaşması ise kapsamı, AB üyeleri ile 1 Ocak 2020 itibarıyla AB iç pazarının parçası olan Avrupalı ortaklarla sınırlamaktadır. Bu tanımda Birleşik Krallık ve Norveç koşullu olarak kapsamda yer alırken Türkiye kapsam dışında kalmaktadır.

Rapor, bu gelişmeyi üç düzlemde incelemektedir: AB’nin yeni sanayi politikası anlayışı, Türkiye ile AB arasındaki asimetrik karşılıklı bağımlılık ve Gümrük Birliği’nin kamu alımları ile hizmetleri kapsamayan yapısı. Çalışmanın temel savına göre Türkiye’nin dışlanmasını açıklayan asıl etken, AB sanayi politikasının araçlarının gümrük tarifesinden kamu alımına ve kamu desteğine kaymasıdır. Bu kayma, Gümrük Birliği’nin otuz yıldır taşıdığı kapsam boşluğunu stratejik bir zaafa dönüştürmüştür.

Fransa-Almanya uzlaşması, henüz hukuki bağlayıcılığı bulunmayan hükümetlerarası bir pozisyondur. Nihai metin, Avrupa Parlamentosu (AP) ile AB Konseyi (Konsey) arasındaki müzakerelerde biçimlenecektir. Rapor, Türkiye’nin Birleşik Krallık için öngörülen koşulları karşılamaya hazır olduğunu gösteren bir eşdeğerlik paketi oluşturmasını ve tarihe dayalı ölçütün yerine koşula dayalı bir “güvenilir ortak” kategorisini savunmasını önermektedir.

  • Çiğdem Gizem Okkaoğlu, 2015 yılında Bilkent Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu. Rekabet Kurumunda beş yıl çalıştı, ardından Balcıoğlu Selçuk Ardıyok Keki Avu...